Afera podsłuchowa a tajemnica dziennikarska

Tygodnik „Wprost” w nieznanych okolicznościach znalazł się w posiadaniu taśm zawierających treści kompromitujące znanych polityków zajmujących poważne państwowe stanowiska.

Publikowane materiały spowodowały, iż do redakcji

http://www.rmf24.pl

gazety weszli funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego żądając wydania przez redaktora naczelnego oraz poszczególnych redaktorów „rzeczy w postaci wszystkich nośników zawierających treści rozmów prowadzonych podczas spotkań gości w restauracji Sowa i Przyjaciele oraz w restauracji w Amber Room w Pałacyku Sobańskich w Warszawie przekazanych dziennikarzom tygodnika Wprost”. Redakcja odmówiła zasłaniając się m.in. spoczywającym na nich obowiązkiem dochowania tajemnicy zawodowej oraz ochrony źródeł informacji. Czytaj dalej

Ważna zmiana w prawie do obrony

Trybunał Konstytucyjny wydał bardzo ważne orzeczenie, które w znaczący sposób wpłynie na prawo do obrony osoby zatrzymanej. Zgodnie z jego treścią „art. 245 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego przez to, że nie wskazuje przesłanki, której zaistnienie uprawnia zatrzymującego do obecności przy rozmowie zatrzymanego z adwokatem, jest niezgodny z art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.”

Problem dotyczy obecności zatrzymującego przy rozmowie zatrzymanego ze swoim obrońcą. Dotychczasowa regulacja dopuszcza  taką możliwość , bez spełnienia jakichkolwiek dodatkowych przesłanek. Trybunał uznał, że obecny kształt art. 245 § 1 kpk w rażący sposób narusza fundamentalne prawo do obrony. Argumentacja Trybunału opiera się na dotychczasowej linii  orzeczniczej Sądu Najwyższego, z której wynika, że prawo do obrony, o którym mowa w art. 42 ust. 2 Konstytucji odnosi się także do tej fazy postępowania, które poprzedza formalne postawienie zarzutów danej osobie. Bez wątpienia prawo do obrony jest ściśle związane z nieskrępowanym kontaktem oskarżonego z obrońcą. W przeciwnym wypadku relacja między oskarżonym a obrońcą pozbawiona byłaby fundamentalnej cechy zaufania i w znacznym stopniu utrudniłoby to przeprowadzenie skutecznej obrony.

Trybunał zwrócił również uwagę na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które wskazuje, że jednym z podstawowych elementów prawa do obrony jest możliwość kontaktu z prawnikiem bez udziału osób trzecich.  ETPS dopuszcza ograniczenia tylko w przypadku wystąpienie szczególnie ważnych okoliczności. Obecna regulacja w prawie polskim, dopuszczająca taką kontrolę bez wystąpienia tych szczególnych okoliczności, w rażący sposób może wpłynąć na skuteczność obrony.

Wskazany powyżej przepis ma utracić moc obowiązującą z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Teraz ustawodawca powinien niezwłocznie przystąpić do zmiany tego przepisu  i sformułować go w taki sposób aby w jak najmniejszym stopniu ingerował on w prawo oskarżonego do obrony.