Zdrowsza szkoła, zdrowsze dziecko?

W dniu 1 września 2015 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2006 r.,  Nr 171, poz. 1225 z późn. zm. ).

źródło obrazka: http://www.austria.info

Znowelizowana ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia (zwana dalej: ustawą) w art. 1 ust 3 stanowi, iż uregulowane zostały zasady sprzedaży, reklamy i promocji środków spożywczych, wymagania w zakresie żywienia dzieci i młodzieży w ramach żywienia zbiorowego – w przedszkolach, innych formach wychowania przedszkolnego, szkołach, z wyłączeniem szkół dla dorosłych, a także w placówkach systemu oświaty, o których mowa w art. 2 pkt 3, 5 i 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o  systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2), zwanych dalej „jednostkami systemu oświaty”.

W świetle art. 52c ust  1 ustawy w jednostkach systemu oświaty można sprzedawać wyłącznie środki spożywcze, które zostały objęte grupami środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w tych jednostkach określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 6 pkt 1. Natomiast  w ramach żywienia zbiorowego dzieciom i młodzieży stosowane mogą być wyłącznie środki spożywcze, które spełniają wymagania określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 6 pkt 2 (art. 52 c ust 1 pkt 2 ustawy).

Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia, w art. 52 ust. 2, stanowi, iż w jednostkach systemu oświaty zabrania się reklamy oraz promocji polegającej na prowadzeniu działalności zachęcającej do nabywania środków spożywczych innych niż objęte grupami środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w tych jednostkach określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 6 pkt 1 oraz niespełniających wymagań określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6 pkt 2.

            Szczegółową listę produktów dopuszczonych do sprzedaży lub stosowania w ramach żywienia zbiorowego w oparciu o przepisy wydane na podstawie ust. 6, w porozumieniu z radą rodziców, ustala dyrektor przedszkola. W przypadku innej formy wychowania przedszkolnego prowadzonej przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną – także osoba kierująca daną inną formą wychowania przedszkolnego albo dyrektor szkoły lub dyrektor placówki zobowiązany jest do porozumienia z radą rodziców w ww. kwestii. Natomiast w jednostkach systemu oświaty, w których nie funkcjonuje rada rodziców, listę produktów, o której mowa w wyżej, może ustalić dyrektor przedszkola, a w przypadku innej formy wychowania przedszkolnego prowadzonej przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną – także osoba kierująca daną inną formą wychowania przedszkolnego albo dyrektor szkoły lub dyrektor placówki, o której mowa w art. 2 pkt 3, 5 i 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (art. 52 c ust. 3 i 4 ustawy).

W sytuacji gdy, podmiot prowadzący sprzedaż środków spożywczych lub działalność w zakresie zbiorowego żywienia dzieci i młodzieży,  narusza przepisy art. 52 c ust. 1–4, dyrektor przedszkola, (a w przypadku innej formy wychowania przedszkolnego prowadzonej przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną – również osoba kierująca daną inną formą wychowania przedszkolnego, dyrektor szkoły oraz dyrektor placówki, o której mowa w art. 2 pkt 3, 5 i 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty) jest uprawniony do rozwiązania umowy, bez zachowania terminu wypowiedzenia oraz bez odszkodowania (art. 52 c ust. 5 ustawy).

Grupa środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagania, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w jednostkach systemu oświaty (uwzględniając normy żywienia dzieci i młodzieży jak również mając na względzie wartości odżywcze i zdrowotne środków spożywczych), zostaną określone w drodze rozporządzenia przez Ministra właściwego do spraw zdrowia.

W art. 103 ust.  1 pkt 8 znowelizowanej ustawy, określone zostały sankcje związane z nieprzestrzeganiem powyższych przepisów.  Kara pieniężna została określona w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający (…). W świetle art. 104 ustawy, kary pieniężne wymierzane są w drodze decyzji przez właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.  W ramach prowadzonej działalności nie wolno sprzedawać w jednostce systemu oświaty środków spożywczych inne aniżeli tych, które zostały objęte grupami środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 52c ust. 6 pkt 1. Ponadto w ramach prowadzonej działalności niemożliwa jest reklama bądź promocja w jednostce systemu oświaty środków spożywczych  innych aniżeli objęte grupami środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 52c ust. 6 pkt 1 lub niespełniające wymagań określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 52c ust. 6 pkt 2.   Osoba prowadząca działalność w zakresie zbiorowego żywienia dzieci i młodzieży w jednostce systemu oświaty w ramach żywienia zbiorowego powinna stosować  środki spożywcze odpowiadające wymaganiom określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 52c ust.

Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia reguluje bardzo istotne kwestie dot. żywienia dzieci. Jednakże należy pamiętać, że dziecko przebywa w szkole kilka godzin. Czy zatem rodzice również będą stosowali prawidłową dietę dla swoich dzieci?

 

Aleksandra Sobańska

http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20061711225

http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425

Interpelacja w sprawie dopalaczy

Pan

Radosław Sikorski

Marszałek Sejmu RP

 

Szanowny Panie Marszałku!

Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (MP z 2002 r. Nr 23, poz. 398 ze zm.), kieruję do  Ministra Zdrowia- Pana Bartosza Arłukowicza interpelację w sprawie dopalaczy. Czytaj dalej

Interpelacja w sprawie aptek

Wspólnie z Panem posłem Łukaszem Krupą przygotowaliśmy projekt interpelacji dotyczący nowych przepisów obowiązujących wędkarzy na wodzie.

Poseł na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej
Łukasz Krupa

Szanowna Pani Marszałek!

 

Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (MP z 2002 r. Nr 23, poz. 398 ze zm.), kieruję do  Ministra Zdrowia- Pana Bartosza Arłukowicza interpelację w sprawie reklamowania się aptek.

Z dniem 1 stycznia 2012r. weszła w życie nowelizacja art. 94a ustawy Prawo farmaceutyczne w związku z którą zakazana została reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Jedynie nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.

Do wprowadzenia art. 94a do ww. ustawy na mocy nowelizacji z dnia 1 maja 2007 r. istniała duża dowolność w zakresie działalności promocyjnej podejmowanej przez apteki ogólnodostępne. W celu zdobywania klientów prowadziły one różnego rodzaju akcje marketingowe, oferując np. możliwość indywidualnego negocjowania cen leków czy bezpłatny dowóz leków do domu klienta. Szczególny sprzeciw ze strony wojewódzkich inspektorów farmaceutycznych budziły akcje typu „lek za grosz”, bądź „lek za złotówkę” (A. Twardowska, Reklama dźwignią handlu lekarstwami, Gazeta Wyborcza z 27 listopada 2006 r.). Ich celem było zazwyczaj obejście przepisów wprowadzających zakaz reklamy leków refundowanych. Działalność aptek ogólnodostępnych była również wykorzystywana przez koncerny farmaceutyczne, które oferowały aptekom różnego rodzaju prezenty w zamian za sprzedaż określonej ilości leków na receptę. Aby osiągnąć pożądany poziom sprzedaży, apteki obiecywały pacjentom za realizację recepty atrakcyjne rabaty lub prezenty (M. Janczewska, Koniec reklamowania aptek, Dziennik z dnia 16 lutego 2007 r.). Istniała zatem wyraźna konieczność wprowadzenia precyzyjnej regulacji w zakresie reklamy produktów leczniczych.

Z niezrozumiałych powodów nadzór farmaceutyczny uznał jednak, że działania te stanowią reklamę aptek, nie leków, a ta była w ówcześnie dozwolona. Działanie takie nosiło cech Pewnie reklamy samych aptek, ale przede wszystkim mieliśmy do czynienia również z niedozwoloną reklamą leków.

Nie sposób oprzeć się jednak wrażeniu, że ustawodawca wprowadzając powołane wcześniej zmiany zastosował „drogę na skróty”. Ustawodawca uzasadnia co prawda powyższą nowelizacją koniecznością zwiększenia ochrony pacjentów oraz finansów publicznych przed negatywnymi skutkami reklamy aptek, wskazując, że „cele przedsiębiorców prowadzących apteki, w tym dążenie do maksymalizacji zysku, muszą być podporządkowane wymogom wynikającym z konieczności ochrony zdrowia pacjentów” (uzasadnienie do Projektu z dnia 3 listopada 2008 r. ustawy o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw, s. 48). Podkreśla się również, że zakaz reklamy działalności dotyczy wszystkich osób wykonujących wolne zawody, w tym adwokatów, radców prawnych, lekarzy. Farmaceuci prowadzący apteki, jako osoby wykonujące zawód zaufania publicznego, powinni zatem być objęci tą samą zasadą.

Wprowadzenie powyższych zmian spotkało się z wyraźną krytyką przedstawicieli doktryny oraz praktyków. W szczególności podkreśla się, że działalność apteki polega nie tylko na sprzedaży produktów wydawanych na receptę, ale również na sprzedaży leków OTC, suplementów diety, kosmetyków, środków spożywczych i innych produktów wymienionych w art. 72 ust. 5 w zw. z art. 86 ust. 8 ww. ustawy.

Całkowity zakaz reklamy działalności apteki jest niezrozumiały w świetle faktu, że reklama powyższych produktów jako takich jest prawnie dozwolona. Ponadto wskazane przez ustawodawcę negatywne skutki reklamy, polegające na nieuzasadnionym zwiększeniu wydatków budżetowych, odnoszą się wyłącznie do produktów leczniczych refundowanych.

Nie mają zatem związku z reklamowaniem działalności dotyczącej innych produktów sprzedawanych w aptekach. Należy również pamiętać, że apteki ogólnodostępne są uprawnione do świadczenia usług farmaceutycznych, których zakres może być znacznie szerszy niż tylko sprzedaż leków. Wyłączenie możliwości reklamowania działalności aptek w zakresie niedotyczącym sprzedaży leków refundowanych należy uznać za nieuzasadnione i sprzeczne z zasadą swobody działalności gospodarczej.

Mając na względzie powyższe fakty należy uznać, iż nie jest uzasadniony zakaz reklamowania przez apteki produktów nieleczniczych (a tym samym ich samych), zaś  wprowadzone zmiany  stanowiły najszybsze a nie najlepsze rozwiązanie problemu.

Przedstawiając zwięzłą ocenę funkcjonowania omawianej sytuacji prawnej, uprzejmie proszę o odpowiedź na pytania:

1.     Jaki stosunek ma Ministerstwo odnośnie przedstawionego problemu?

2.    Czy Ministerstwo podejmie kroki mające na celu wyeliminowanie obecnych niezgodności z prawem?

3.    Jakie kroki planuje Pan podjąć w celu zapobiegania opisanych stanów faktycznych w przyszłości?

4.   Jakie kroki, w tym także legislacyjne, zamierza podjąć Ministerstwo  Zdrowia w celu eliminacji opisanych stanów faktycznych i prawnych?

Teraz pozostaje jedynie czekać na odpowiedź.