ISO w przetargu. Konieczność czy monopol?

Znany praktycznie wszystkim  certyfikat ISO wydawany jest przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną – ISO (ang. International Organization for Standardization, fr. Organisation internationale de normalisation). Jest to organizacja pozarządowa zrzeszająca krajowe organizacje normalizacyjne i działająca praktycznie na całym świecie.

Znaczek spełniania norm ISO można znaleźć praktycznie wszędzie od zwykłych firm po urzędy.

Jeszcze niedawno panowało przeświadczenie, że podmiot startujący w przetargu posiadający ISO ma większe szanse na pozytywny dla siebie wynik. Dlatego też wiele firm starało się o jego uzyskanie.

Często również w Specyfikacjach Istotnych Warunków Zamówienia w trybie przetargów publicznych Zamawiający żąda od potencjalnego wykonawcy posiadania ISO lub innego równoważnego dokumentu.

Niestety z przepisów nie wynika wprost co można potraktować  za równoważny dokument. Należy również zwrócić uwagę jak mało jest firm które trudnią się tego typu działalnością co stanowi naruszenie zasady konkurencji i wprowadzenie wręcz monopolu w tej dziedzinie.

Zgodnie z art. 25. Prawo zamówień publicznych (dalej: pzp) w postępowaniu o udzielenie zamówienia zamawiający może żądać od wykonawców wyłącznie oświadczeń lub dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania. Oświadczenia lub dokumenty potwierdzające spełnianie:

1)   warunków udziału w postępowaniu,

2)   przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań określonych przez zamawiającego

- zamawiający wskazuje w ogłoszeniu o zamówieniu, specyfikacji istotnych warunków zamówienia lub zaproszeniu do składania ofert.

Zgodnie z art. 6 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2013 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane, Zamawiający może żądać m.in.:

1) zaświadczenia niezależnego podmiotu zajmującego się poświadczaniem zgodności działań wykonawcy z normami jakościowymi, jeżeli zamawiający odwołują się do systemów zapewniania jakości opartych na odpowiednich normach europejskich,

2) zaświadczenia niezależnego podmiotu zajmującego się poświadczaniem zgodności działań wykonawcy z europejskimi normami zarządzania środowiskiem, jeżeli zamawiający wskazują środki zarządzania środowiskiem, które wykonawca będzie stosował podczas realizacji zamówienia na roboty budowlane lub usługi, odwołując się do systemu zarządzania środowiskiem i audytu (EMAS) lub norm zarządzania środowiskiem opartych na europejskich lub międzynarodowych normach poświadczonych przez podmioty działające zgodnie z prawem UE, europejskimi lub międzynarodowymi normami dotyczącymi certyfikacji.

Na gruncie powyższych przepisów pojawiają się liczne pytania:

1. Jakie mogą to być niezależne podmioty  zajmujące się poświadczaniem zgodności działań wykonawcy z normami jakościowymi?

2. Co to są systemy zapewniania jakości?

3. Jakie to mogą być niezależne podmioty zajmujące się poświadczaniem zgodności działań wykonawcy z europejskimi normami zarządzania środowiskiem?

4. Poprzez jaki zapis wskazać środki zarządzania środowiskiem? Czy wystarczy samo odwołanie do norm?

5. Czy Zamawiający może żądać konkretnych certyfikatów, bez podania możliwości dostarczenia innych równoważnych?

6. Jakie certyfikaty spełniają wymóg równorzędności z certyfikatem ISO i czego to wynika?

 

W wyroku z 27 lutego 2009 r. KIO stwierdziła, że posiadanie wdrożonego systemu zarządzania jakością staje się zjawiskiem coraz bardziej powszechnym i oczekiwanym w obrocie gospodarczym. Posiadanie takiego systemu świadczy o wdrożeniu procedur dotyczących kontroli jakości zgodnie z normami europejskimi. Żądanie tego dokumentu w postępowaniu jest uzasadnione i celowe, jeśli odpowiada specyfice przedmiotu zamówienia. Zamawiający jest zobowiązany do określenia warunków udziału w postępowaniu w taki sposób, który będzie gwarantował, że wykonawca wykonujący zamówienie da rękojmię jego należytego wykonania. Posiadanie wdrożonego systemu zarządzania jakością niewątpliwie służy ocenie zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, a zatem jest dokumentem niezbędnym do dokonania tej oceny w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy Pzp (sygn. akt. KIO/UZP/111/08 i KIO/UZP/116/08).

Analiza przepisów oraz orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej wskazuje na fakt, iż posiadanie przez wykonawcę wdrożonych procedur zarządzania, potwierdzanych certyfikatem z serii ISO 9001 może być warunkiem udziału w przetargu; nie może natomiast stanowić kryterium oceny złożonych ofert.

Jednakże Wykonawca, który chce wziąć udział w przetargu musi posiadać certyfikat ISO, a tym samym zapłacić za jego wydanie. Również w SIWZ najczęściej z nazwy wskazywany jest tylko certyfikat ISO. Większość przedsiębiorców nie ma pojęcia jakie inne certyfikaty są z nim równoważne.  Na rynku nie ma również wiele innych firm świadczących tego typu usługi.

Powoduje to zakłócenie konkurencji i monopol jednego uczestnika rynku.

Podziel sie artykułem

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>