Interpelacja w sprawie repatriantów

 

Poseł na Sejm

Rzeczypospolitej Polskiej

Łukasz Krupa

 

Szanowna Pani Marszałek!

Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (MP z 2002 r. Nr 23, poz. 398 ze zm.), kieruję do  Ministra Spraw Wewnętrznych- Pana Bartłomieja Sienkiewicza interpelację w sprawie repatriantów.

Zgodnie z obowiązującą ustawą z dnia 9 listopada 2000r. o repatriacji prowadzenie akcji repatriacyjnej prowadzone jest na rzecz osób pochodzącym głównie z terenów azjatyckiej części byłego ZSRR. Ustawa o repatriacji ma umożliwić powrót do kraju tym osobom, bądź ich przodkom, które na skutek deportacji, zesłań i innych prześladowań narodowościowych i politycznych nie mogły się w Polsce nigdy osiedlić.

Art. 9 stanowi, iż wiza wjazdowa w celu repatriacji może być wydana osobie polskiego pochodzenia, która przed dniem wejścia w życie ustawy zamieszkiwała na stałe na terytorium obecnej Republiki Armenii, Republiki Azerbejdżańskiej, Republiki Gruzji, Republiki Kazachstanu, Republiki Kyrgyskiej, Republiki Tadżykistanu, Republiki Turkmenistanu, Republiki Uzbekistanu albo azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej. Tym samym, spod obowiązywania ustawy zostały wyłączone osoby zamieszkujące takie kraje jak Ukraina czy Białoruś.

Z danych MSW wynika, że do końca 2011 r. (ostatnie dostępne dane) w ramach repatriacji osiedliło się w Polsce 5215 osób. W roku 2011 wydano 178 wiz krajowych w celu repatriacji. Tymczasem poza granicami kraju mieszka obecnie od 1150 tys. Polaków (spis powszechny ZSRR z 1989 r.) do 2600 tys. osób (dane Wspólnoty Polskiej).

Obecnie w ewidencji zarejestrowanych jest 2800 osób, które oczekują na wskazanie im miejsca do osiedlenia się. Mimo obietnicy otrzymania wizy – nie mogą osiedlić się w Polsce, gdyż nie wyznaczono dla nich lokali mieszkalnych.  Niska liczba Polaków powracających to skutek przerzucenia odpowiedzialności za zorganizowanie im życia na samorządy. Porażkę akcji przesiedleńczej eksperci tłumaczą również tym, że samorządy nie są nią zainteresowane. Chociaż gminy mogą starać się o dotacje na ten cel z budżetu państwa, uczyniło to zaledwie 199 z nich.

Jak podaje Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, na repatriację czeka 1727 rodzin.  Do tej pory wróciło zaledwie 4,8 tys. osób. Szacunki mówiły o 50–100 tys.

Eksperci wskazują też, że Polaków, którzy mają związek z krajem, jest coraz mniej. Maleje liczba osób wywiezionych w czasie wojny. A ich potomkowie często mają słaby kontakt z Polską. To zatem ostatni dzwonek, by wprowadzać zmiany w przepisach.

Wskazuje się również, że repatriacja odbywa się bardziej dzięki prywatnym osobom i ich działaniom niż dzięki państwu. Jednak nawet w takiej sytuacji aparat państwa utrudnia takie działanie m.in. przez konieczność odprowadzenia podatku od darowanych przez osoby prywatne lokali mieszkalnych. A nawet tu często ono przeszkadza.

Powyższe okoliczności stały się powodem złożenia obywatelskiego projektu ustawy przygotowanego przez Wspólnotę Polską przy udziale m.in. Związku Repatriantów RP, którego celem jest przyspieszenie repatriacji Polaków ze Wschodu. Projekt był realizacją orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 2003 r., który wskazał na potrzebę unormowania trybu stwierdzania pochodzenia polskiego.

Sejm już raz rozpatrywał ten projekt, nie zdążył jednak go uchwalić. Ponieważ inicjatywy obywatelskie, które nie zostały uchwalone w trakcie tej kadencji Sejmu, w której zostały wniesione, są ponownie rozpatrywane przez Sejm następnej kadencji, projekt czeka na kolejne rozpatrzenie.

Projekt przewiduje m.in., że to Ministerstwie Spraw Wewnętrznych będzie musiało zapewnić lokal mieszkalny na okres nie krótszy niż 24 miesiące od momentu otrzymania przyrzeczenia wizy repatriacyjnej. W opinii autorów projektu kwota kilkudziesięciu milionów rocznie, którą trzeba na to przeznaczyć, jest w skali budżetu państwa znikoma, a pozwoli zamknąć sprawę repatriacji w ciągu kilku lat.

W projekcie zawarto również regulacje dotyczące zasad aktywizacji zawodowej repatriantów i udzielania im pomocy przez starostów m.in. przez utworzenie stanowiska pracy, przeszkolenie repatrianta oraz zwrot części kosztów na podnoszenie kwalifikacji. Przewidziano także świadczenia dla repatrianta  na pokrycie kosztów utrzymania w ciągu trzech pierwszych lat po przybyciu do Polski.

Projekt przewidywał poszerzenie kręgu uprawnionych do repatriacji. Obecnie z grona tych, którzy mogą ubiegać się o repatriację, przepisy wykluczają więc Polaków m.in. z Białorusi, Litwy i Ukrainy. W projekcie zaproponowano rezygnację z tego ograniczenia.

Eurostat prognozuje, że w 2050 r. będzie nas tylko 29 milionów. Grożąca nam zapaść demograficzna to skutek masowej emigracji za granicę i małej liczby rodzących się obecnie dzieci. Być może repatrianci mogą spowolnić proces starzenia się społeczeństwa oraz spowalniania gospodarki.

Przedstawiając zwięzłą ocenę funkcjonowania omawianej sytuacji prawnej, uprzejmie proszę o odpowiedź na pytania:

1.      1.  Jaki stosunek ma Ministerstwo odnośnie przedstawionego problemu?

2.     2.   Jakie kroki planuje Pan podjąć w celu zapobiegania opisanych stanów faktycznych w przyszłości?

3.    3.   Jakie kroki, w tym także legislacyjne, zamierza podjąć Ministerstwo  Spraw Wewnętrznych w celu eliminacji opisanych stanów faktycznych i prawnych?

Podziel sie artykułem

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>