Duże drzewo – duży problem

W myśl art. 64 ust. 3 Konstytucji RP własność może być ograniczona jedynie w drodze ustawy i wyłącznie w zakresie nienaruszającym istoty tego prawa. Zgodnie z art. 48 kodeksu cywilnego drzewa i krzewy są częścią składową nieruchomości, na której się znajdują. Stanowią więc przedmiot własności właściciela nieruchomości. Nie oznacza to jednak, iż właściciel ma pełną swobodę w dysponowaniu nimi. Jednym z takich aktów normatywnych, w pewnym zakresie ograniczającym prawo własności, jest ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2004 nr 92 poz. 880). Sadząc na własnym terenie, kupione za własne pieniądze drzewo niekoniecznie zawsze i w każdym czasie jesteśmy uprawnieni do jego ścięcia. Za niestosowanie się do obowiązujących przepisów grożą dotkliwe, finansowe kary.

Zgodnie z art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek:
- posiadacza nieruchomości
- albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego.

Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym, do wniosku dołącza się dodatkowo zgodę jej właściciela. Natomiast w przypadku nieruchomości wspólnej niezbędna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Ponadto jeśli teren nieruchomości wpisany został do rejestru zabytków zgodę na wycinkę wydaje Wojewódzki Konserwator Zabytków. Rozpoznając wniosek o zezwolenie na usunięcie organ gminy może:
1) udzielić zezwolenia bezwarunkowego,
2) udzielić zezwolenia pod warunkiem: – przeniesienia drzew w inne miejsce, – o ile jest to możliwe zastąpienia usuwanych drzew innymi drzewami w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych,
3) odmówić udzielenia zezwolenia.

Zezwolenie nie jest wymagane na usunięcie drzew m.in.:
1) w lasach*;
2) owocowych;
3) na plantacjach drzew;
4) których wiek nie przekracza 10 lat;
* Zezwolenie na usunięcie drzew w lasach uzyskuje się na podstawie ustawy z dnia 28 .09.1991 r. o lasach

Procedura administracyjna

Osoba występująca o pozwolenie na wycinkę powinna złożyć w urzędzie gminy lub miasta wypełniony. Wniosek o wydanie zezwolenia powinien zawierać:
1) imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę posiadacza i właściciela nieruchomości albo właściciela urządzeń- numer telefonu umożliwia kontakt w celu ustalenia terminu komisji decydującej o załatwieniu sprawy;
2) nazwę gatunku drzewa;
3) obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm;
4) przeznaczenia terenu, na którym rośnie drzewo;
5) przyczynę i termin zamierzonego usunięcia drzewa. Do wypełnionego wniosku należy dołączyć następuje dokumenty:
• kopię dokumentu stwierdzającego prawo własności do działki (umowę najmu, dzierżawy, odpis z księgi wieczystej potwierdzający prawo własności), na której rośnie drzewo do wycinki-wymóg ten nie dotyczy wniosku właściciela urządzeń;
• szkic lub mapę, na którą należy nanieść miejsce zlokalizowania drzewa, o wycinkę którego występujemy. Ponadto, szkic musi zawierać informacje dotyczące granic działki oraz trwałych elementów, które na niej się znajdują (obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej nieruchomości. np. istniejących w bliskiej odległości od drzewa zabudowań);
• wykaz drzew i krzewów przewidzianych do usunięcia..

Wniosek jest zwolniony z opłaty skarbowej. Zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego (kpa) organ wydający decyzję na załatwienie sprawy ma jeden miesiąc.

Oględziny
Po złożeniu wszystkich dokumentów osoba prowadząca przedmiotowe postępowanie w imieniu Urzędu ustala termin komisyjnych oględzin i powiadamia o tym stronę, czyli właściciela nieruchomości. Warunkiem wydania zezwolenia na usunięcie drzewa jest przeprowadzenie jego komisyjnych oględzin. Urząd może dodatkowo powołać biegłego. Prowadzący postępowanie, czyli przedstawiciel urzędu, sporządza w trakcie wizji w terenie (oględzin drzewa) protokół oględzin. W protokole podaje się faktyczne, pomierzone przez komisję parametry drzewa, jego stan i przyczyny usuwania. Protokół oględzin stanowi podstawę do sporządzenia zezwolenia na wycinkę drzewa lub odmowy jego wykonania.

Decyzja
Zezwolenie jest decyzją administracyjną, zapadłą po uprzednim przeprowadzeniu postępowania administracyjnego. Z uwagi na to, iż kompetencje powyższe należą do zadań gminy, od decyzji wójta przysługuje odwołanie do właściwego miejscowo samorządowego kolegium odwoławczego (SKO) w terminie 14 dni od momentu doręczenia decyzji. Ostateczne rozstrzygnięcie SKO strona może, ze względu na niezgodność z prawem, zaskarżyć do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Opłaty
Uiszczenie opłaty następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość opłaty stała się ostateczna. Jej wysokość wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z 30.12.1997 r. w sprawie opłat za wprowadzanie substancji zanieczyszczających oraz za usuwanie drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 162, poz. 1117 ze zm.).

Nie pobiera się opłat za usunięcie drzew m.in.:
1) na których usunięcie nie jest wymagane zezwolenie; zezwolenie jest wymagane ale bez opłat:
2) na których usunięcie osoba fizyczna uzyskała zezwolenie na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej;
3) jeżeli usunięcie jest związane z odnową i pielęgnacją drzew rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków;
4) które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych lub funkcjonowaniu urządzeń (np. nieprawidłowa statyka korony, grożąca jej wyłamaniem lub rozłamaniem, pień drzewa zlokalizowany jest na tyle blisko ściany budynku, że przyczynia się do jej niszczenia);
5) które obumarły lub nie rokują szansy na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości;
6) topoli o obwodzie pnia powyżej 100 cm, mierzonego na wysokości 130 cm, nienależących do gatunków rodzimych, jeżeli zostaną zastąpione w najbliższym sezonie wegetacyjnym drzewami innych gatunków;

Wydane zezwolenie na wycinkę zawiera informację o opłatach, jakie należy uiścić. Jeśli zezwolenie przewiduje przesadzenie roślin bądź zastąpienie innymi, opłata jest odroczona na trzy lata od wydania zezwolenia(jeśli w tym czasie drzewa zachowają żywotność zostanie umorzona). Obowiązek uiszczenia opłat, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin uiszczenia opłaty. Nie można również wydać decyzji w sprawie ustalenia wysokości opłaty, jeżeli od końca roku, w którym usunięto drzewa lub krzewy, upłynęło 5 lat.

Rodzaj i gatunek (odmiana) drzew Stawka w zł za 1 cm obwodu pnia
drzewa mierzonego na wysokości 130 cm (w nawiasie stawka obowiązująca w 2012
r.)
Współczynniki różnicujące stawki w
zależności od obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm
Przy obwodzie wyrażonym w cm
do 25 26-50 51-100 101-200 201-300 301-500 501-700 >700
Topola, olsza, klon jesionolistny,
czeremcha amerykańska, wierzba, grochodrzew
12,51  (12,80)  1,00 1,51 2,37 3,70 5,55 7,77 10,0 12,96
Kasztanowiec, morwa, jesion
amerykański, czeremcha zwyczajna, świerk pospolity, sosna zwyczajna,
daglezja, modrzew, brzoza brodawkowata i omszona
34,03  (34,81) 1,00 1,51 2,37 3,70 5,55 7,77 10,0 12,96
Dąb, grab, buk, lipa, choina,
iglicznia, głóg – forma drzewiasta, jarząb, jesion wyniosły, klon z wyjątkiem
klonu jesionolistnego, gatunki i odmiany ozdobne jabłoni, śliwy, wiśni i
orzecha, leszczyna turecka, brzoza (pozostałe gatunki i odmiany), jodła
pospolita, świerk (pozostałe gatunki i odmiany), sosna (pozostałe gatunki i
odmiany), żywotnik (wszystkie gatunki), platan klonolistny, wiąz, cyprysik
82,77  (84,67) 1,00 1,51 2,37 3,70 5,55 7,77 10,0 12,96
Jodła (pozostałe gatunki i
odmiany), tulipanowiec, magnolia, korkowiec, miłorząb, metasekwoja, cis,
cypryśnik, bożodrzew
312,22   (319,40) 1,00 1,51 2,37 3,70 5,55 7,77 10,0 12,96

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew z dnia 13 października 2004 r. (Dz.U. Nr 228, poz. 2306)- współczynnik różnicujący Obwieszczenie Ministra Środowiska w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2011 z dnia 15 października 2010 r. (M.P. Nr 76, poz. 954) (Obwieszczenie Ministra Środowiska w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2012 z dnia 13 października 2011 r. (M.P. Nr 95, poz. 963))

Dodatkowo ustawa stanowi, iż jeśli drzewo rozwidla się na wysokości poniżej 130 cm, każdy pień traktuje się jako odrębne drzewo, a opłaty za usunięcie drzew lub krzewów z terenu uzdrowisk, terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz terenów zieleni są o 100% wyższe od podanych powyżej.

Kary
Jeśli usunięcia drzew lub krzewów dokonano bez wymaganego zezwolenia, wójt gminy (burmistrz, prezydent miasta) ma obowiązek wydać decyzję o nałożeniu na osobę fizyczną bądź na jednostkę kary pieniężnej za naruszenie wymagań ochrony środowiska.

Procedura
1. Zgłoszenie przez sąsiada, Straż Miejską itp. faktu bezprawnej wycinki drzewa.
2. Przesłuchanie przez urzędnika świadków.
3. Pracownik urzędu dokonuje oględzin miejsca wycinki drzewa. Właściciel ma obowiązek umożliwienia mu przeprowadzenia wizji ze względu na przysługujące mu uprawnienia w przedmiocie jej dokonania .
4. Następnie następuje sprawdzenie miejsca wycinki. W planach zagospodarowania przestrzennego terenu gminy znajdują się wpisane wszystkie obiekty w tym także drzewa. Pracownik urzędu sprawdza miejsce wycinki określając wiek drzew na podstawie słoi oraz ich gatunek. W razie wątpliwości następuje obserwacja lub powołanie biegłego. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, iż zbadanie wieku drzewa wymaga wiadomości specjalnych, a strona, która nie posiada wiedzy specjalistycznej ma prawo żądać weryfikacji ustaleń organu w zakresie wieku drzew z uwagi na możliwość zastosowania dolegliwej sankcji. Uznał jednocześnie za niedopuszczalne oparcie się, przy ustalaniu kary pieniężnej za wycięcie drzew, na ustaleniach poczynionych przez pracowników organu administracji odnośnie wieku wyciętych drzew bez możliwości weryfikacji prawidłowości wyciągniętych przez nich wniosków (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2009-01-09, II OSK 1766/07).W przypadku braku pnia dokonuje się przesłuchania sąsiadów i ewentualnych świadków na okoliczność wieku oraz gatunku drzewa. W przypadku rozbieżnych opinii, zeznań otrzymanych danych wyciąga się średnią, która jest podstawą do nałożenia ewentualnej kary. Z oględzin tych sporządza się protokół, a zawarte nim ustalenia organ uwzględnia wydając decyzję o nałożeniu kary pieniężnej. Stąd też brak w sporządzonym protokole precyzyjnych ustaleń co do wysokości, na jakiej dokonano obliczenia obwodu usuniętego drzewa uniemożliwia prawidłowe wyliczenie kary administracyjnej.
5. W urzędzie przy obecności wszystkich stron następuje rozstrzygnięcie sprawy.
6. W przypadku stwierdzenia niezgodnego z prawem ścięcia drzewa zostaje nałożona kara w postaci decyzji administracyjnej wydawanej w imieniu wójta/burmistrza/prezydenta miasta
7. Od takiego rozstrzygnięcia przysługuje odwołanie do właściwego miejscowo samorządowego kolegium odwoławczego w terminie 14 dni, a następnie skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Uiszczenie kary następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość kary stała się ostateczna. Inaczej zostaną naliczone odsetki. Jeżeli od wycinki minęło więcej niż pięć lat sprawa uległa przedawnieniu.

Konsekwencją usunięcia drzewa bez zezwolenia jest naliczenie przez urząd kary pieniężnej. Wartość kary stanowi trzykrotność naliczonej opłaty, a w przypadku terenów wpisanych do rejestru zabytków jest ona dwukrotnie wyższa. Jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu wykarczowania pnia i braku kłody, dane do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego, powiększając ją o 50%. Natomiast jeżeli ustalenie obwodu zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10%.

Opłata za wycinkę drzewa = (stawka w zł/cm zależna od rodzaju, gatunku i odmiany drzewa) * (obwód pnia w cm na wysokości 130 cm) * (współczynnik różnicujący zależny od obwodu pnia na wysokości 130 cm) Kara za wycinkę= opłata*3

Zgodnie z obowiązującym aktualnie rozporządzeniem z dnia 15.10.2010 (wartość opłaty za 1 cm obwodu jest co roku waloryzowana, czyli podnoszona o współczynnik inflacji podanej przez GUS i jest zamieszczana w specjalnym rozporządzeniu) wysokość opłaty za wycinkę lipy o obwodzie pnia 70cm wynosi 2,37(współczynnik)*82,77(stawka)*70(obwód)=13 731,54 zł.

Wartość kary za wycinkę przedmiotowej lipy będzie zatem wynosić: 13 731,54*3=41 194,62. Jeśli natomiast lipa ta zostałaby wycięta z terenu wpisanego do rejestru zabytków, kara za jej wycięcie bez zezwolenia będzie stanowiła dwukrotność tej liczby, czyli 82 389,24 zł.

Zgodnie z ustalonymi poglądami doktryny odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny, tzn. całkowicie abstrahuje od pojęcia winy. Nie mają znaczenia ani motywy osoby fizycznej bądź jednostki organizacyjnej zobowiązanej do uiszczenia kary, ani ich wiedza o swoich powinnościach, ani dobra bądź zła wiara lub obiektywna wartość przyrodnicza usuwanej roślinności.

Jak zostało opisane powyżej niekoniecznie gdy coś jest teoretycznie naszą własnością oznacza, że możemy w praktyce takim przedmiotem dowolnie rozporządzać. Prowadzi to do dość absurdalnej sytuacji gdy właściciel chcąc wyciąć drzewo na własnym terenie zmuszony jest czekać ok. 3 miesięcy na pozwolenie od organu gminy. Ustawa w wielu przypadkach wprowadza wręcz horrendalne kary, co prawda nieznajomość prawa szkodzi ale są one stanowczo zbyt wygórowane. Pomijając już ogromne ilości formalności i dokumentów które wnioskodawca musi dostarczyć. Takie ilości dokumentów wymagają niepotrzebnego wycięcia wielu drzew, przed którym które ustawa stara się je przecież chronić.

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2004 nr 92 poz. 880) http://isip.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040920880

Podziel sie artykułem

2 myśli nt. „Duże drzewo – duży problem

  1. chore przepisy !!!padlam ofiara tej procedury !!! sprzatalam podworko ,wycielam stary zywoplot szesc mertow dlugosc nieswiadoma tych przepisow oczywiscie ……dwie godziny pozniej mialam kontrole z policji ,zdjecia i sasiada .Nic nie rozumialam z poczatku jak za posprzatanie czegos co usychalo mozna dostac kare 2tys zl .

  2. Za papier (czytaj drzewa) zuzyty na te chore przepisy powinny zapłacic urzednicy, który te przepisy wymyslili.
    A najlepiej jak sąsiad doniesie – to chyba tuż przed przeprowadzką. A jak kłamie?